PF banner

Deze review is afkomstig van Pf
Tekst en beeld: Eduard de Kam

Kennelijk is de angst voor het ontbreken van een antialias filter nu helemaal verdwenen. Er is namelijk nog maar één versie van de nieuwe Nikon D810 en die richt zich op fotografen die de hoogste detailweergave willen hebben die met een kleinbeeldcamera mogelijk is. Omdat de doelgroep dicht tegen de middenformaat camera’s aan hangt, kan net als bij die camera’s gekozen worden voor de technisch hoogst haalbare scherpte zonder de vermindering daarvan door een AA-filter.

Nikon D810

Aanpassingen

Bij de Nikon D810 zijn verschillende kleine veranderingen doorgevoerd ten opzichte van de voorgangers. Deze zijn gericht op het wegnemen van belemmeringen om de hoogste scherpte te behalen. De sensor zelf is aangepast, met als unieke optie om de gevoeligheid tot ISO 32 te laten zakken. Filmers zullen dat ook fijn vinden. De normale laagste gevoeligheid van ISO 64 is helemaal vrij van ruis en dat komt de scherpte ten goede.

Ook de processor is vernieuwd. Het effect daarvan is terug te vinden in de hogere beeldfrequentie, maximaal vijf beelden per seconde, maar de overige gevolgen zijn minder duidelijk. Uiteraard moeten de objectieven ook van de allerbeste kwaliteit zijn en moet er heel precies worden scherpgesteld. Het AF-systeem is dan ook gebaseerd op het systeem dat in de D4S is te vinden, met alles wat daarbij komt: groepsgebruik van focuspunten, het volgen van onderwerpen en zelfs bij fotografie met het matglas als zoeker kan er gezichtsherkenning worden gebruikt. Het is zinvol om de accuratesse van het systeem bij uw camera te controleren, de kleinste afwijking, die u zelf kunt corrigeren, zal namelijk leiden tot een net niet optimale scherpte.

Omdat bewegingsonscherpte een andere bedreiging vormt, is er ook één en ander gedaan om dat nog beter tegen te gaan. Zo is er een nieuwe spiegelconstructie, waarschijnlijk afgeleid van de D4S, waarbij de demping van de spiegel nog beter is. En wanneer u opnames maakt in de ‘live view’ instelling kun je zelfs kiezen om de opname te starten met de elektronische werking van de sluiter. Het eerste sluitergordijn wordt dan helemaal niet gebruikt. U hoeft alleen maar te zorgen voor een goed statief en een afstandsbediening, dan kan de camera feitelijk geen beweging meer veroorzaken.

Om de scherptediepte onder controle te krijgen, en vooral bij grote afdrukken ziet u steeds beter hoe gering die kan zijn, is een tilt-shift objectief bij deze camera nuttig. Handig werkt het niet, maar u kunt er wel meer controle mee over de scherpte krijgen. En scherp is de Nikon D800 zelf wel, bij gebruik van een hoogwaardig objectief is dat ook te zien. Verder diafragmeren dan ƒ/8 zou ik niet doen als u echt de hoogste scherpte wilt, maar het kan nodig zijn voor meer scherptediepte en het helpt ook tegen moiré natuurlijk.

Complex

Door het telkens weer toevoegen van mogelijkheden worden met name de menu’s van camera’s steeds verder gevuld met keuzemogelijkheden. Gelukkig bevat de Nikon D810 een menu die met een eigen selectie van onderdelen uit de diverse menu’s is te vullen, ‘mijn menu’. In dit menu kunt u uw eigen selectie van veel gebruikte menukeuzes in onderbrengen. Voor degenen die in JPEG opnemen, of video-opnames willen maken, is ook het aantal mogelijkheden onder de picture-control instellingen uitgebreid.

Zo is er een algemene optie ‘gelijkmatig’ toegevoegd die vooral contrast en verzadiging verlaagd, bedoeld voor professionele video-editing. Wilt u de opnames meteen goed hebben, dan zult u uw in de vele mogelijkheden en effecten van deze instellingen moeten verdiepen, hoewel een beetje nabewerken eigenlijk altijd wel nodig zal blijven. Het aantal mogelijkheden is simpelweg te groot om de effecten ervan volledig te kunnen overzien. Voor video is het nuttig om in elk geval te zorgen voor opnames waar je niet veel meer aan hoeft te sleutelen. De onderdelen zijn nu verscherping, lokaal contrast, contrast, helderheid, verzadiging en tint. Met name voor zaken als contrast en verscherping geldt dat je ze achteraf redelijk ver kunt verhogen, maar verlagen gaat meestal niet zo goed.

Er is ook een nieuwe versie van het programma om deze aanpassingen mee te maken op je computer. De D810 is de eerste die deze uitgebreide reeks kan toepassen en gebruikt dan ook een aangepast bestandsformaat voor de uitwisseling van deze instellingen.

Bovendien is er de mogelijkheid om opnames vastgelegd in het eigen Nikon NEF formaat in de camera aan te passen. Dat zou een alternatief voor het opnemen in JPEG kunnen zijn, maar je kunt ook beide bestandsformaten tegelijk op nemen, eventueel zelfs verdeeld over beide geheugenkaarten. Zowel een CF als een SD-kaart kun je hoervoor gebruiken.

Nikon D810

Door gebruik te maken van de verstellingen van het 85mm ƒ/2.8 Nikon tilt/shift objectief is het mogelijk de scherpte van de voorgrond, het hek, tot de horizon te krijgen, met hier een daar een uitzondering, zoals de bovenkant van het hek, of de grond achter het hek. Dit dan bij diafragma ƒ/5,6, op statief en bij ISO 64.

Lichtmeting

De Nikon D810 kent ook een nieuwe manier om de lichtmeter aan te sturen. Naast de spot, centrumgerichte en normale matrixmeting is er nu ook een methode die erop is gericht het uitbleken van hoge lichten tegen te gaan. De techniek werkt overigens niet met oudere objectieven. De informatie die moderne objectieven over de instellingen aan de camera doorgeven, is kennelijk nodig om deze manier van licht te meten te laten werken. Theaterfotografie wordt als voorbeeld genoemd, maar bij wolkenluchten in landschapsfotografie worden de foto’s toch het mooist als je het wit van de wolken niet via een hooglicht correctie weer binnen de toonschaal moet slepen.

Deze nieuwe methode van lichtmeten zorgt voor een instelling die dat uitbleken voorkomt. Er wordt geen balans gezocht met de donkere delen van de foto, er wordt vertrouwd op het enorme bereik in de schaduwen. Je kunt die stukken van de foto achteraf weer lichter maken zonder storende ruis, gewoon omdat de camera het allemaal vastlegt. Of je kunt de eigen Nikon techniek voor D-lighting gebruiken, wel met mate, anders wordt het resultaat een beetje overtrokken.

Groot

De Nikon D810 is een flinke camera, als je een lichtgewicht meeneemmodel zoekt, dan is deze D810 niet de juiste keuze. Die omvang en de vele opties geven je echter wel het gevoel dat je met een serieuze camera aan het werk bent. En de combinatie van een echt heel mooie standaard zoeker en de beschikbaarheid van live view, heel handig bijvoorbeeld bij macrofotografie of verstellingen, geeft je alle mogelijkheden om de opnames onder controle te krijgen. En een sensor met ruim 36 miljoen pixels levert uiteraard ook grote bestanden op.

De RAW-bestanden wisselen bij gebruik van de compressie van 50 tot 65 MB, waarbij hogere ISO-waarden grotere bestanden opleveren. TIFF-bestanden zijn ruim 100MB in 8-bit. De verleiding om foto’s met zoveel details te maken, kent elke fotograaf. Er gaan, zeker bij dichtbij fotografie, soms hele werelden open aan details die je met het blote oog niet kon zien, dat blijft fascinerend. En je hebt natuurlijk veel speling bij het maken van uitsneden, maar hoe snel je computer ook is, dergelijke grote bestanden leggen beslag op de capaciteit van de computer (zowel opslag- als rekencapaciteit) en het kost veel tijd bij het bewerken.

De Nikon D810 kent een optie voor kleinere RAW-bestanden, S-RAW, die precies een kwart van het aantal pixels van de volledige bestanden telt (3680 x 2456 pixels). Deze bestanden vertonen wel meer ruis bij hoge ISO-waarden. Als je het omgekeerde zou verwachten, wat niet onlogisch is, kom je dus bedrogen uit. Het gebruik van de DX uitsnede, met de bijbehorende kleinere beeldhoek, is ook een manier om kleinere bestanden te krijgen, die zijn dan 4800 x 3200 (15 MB) pixels. Bij de keuze voor JPEG zijn er natuurlijk nog meer opties.

De Nikon D810 is een mooie stap vooruit ten opzichte van de D800/D800E, zonder die beide nu meteen als achterhaald of onbruikbaar weg te zetten. Vergelijk je hem met de Sony A7R, met eenzelfde aantal pixels, dan komt het neer op een smaakkeuze voor een soort camera. Zelf vind ik de ‘echte’ zoeker met een fantastisch matglas wel erg mooi bij het fotograferen en Nikon heeft een veel ruimer aanbod aan objectieven.